12. Leren lijden
Ik moet leren dat ik me ellendig mag voelen. Ik moet leren lijden.
Ik ben altijd veel te veel bezig geweest om mij niet ellendig te voelen. Het ellendige gevoel moet altijd weg. Last van mijn buik: moet weg. Last van benauwdheid: moet weg. Last van spanning in mijn lijf: moet weg. Ik ben altijd maar aan het strijden om het ellendige gevoel weg te krijgen en mij ‘fijn’ te kunnen voelen.
Sterker nog, op het moment dat ik iets doe wat voor mij niet alledaags is (uiteten, theatervoorstelling of een langere autorit), is dit pas geslaagd als ik mij niet ellendig heb gevoeld. Dus geen last van mijn buik, benauwdheid of spanning in mijn lijf. Als ik niks van dit alles heb gevoeld, kan ik het pas afvinken als een geslaagde onderneming. Als ik wel iets heb gevoeld, dan was het niet oké, het gevoel mag er niet zijn.
Maar dit moet anders. Ik ben er onlangs achter gekomen dat ik hiermee olie op mijn eigen ‘spanningsvuur’ blijf gooien. Het gevoel moet weg: scheut olie op het vuur. Ik mag me hier nu niet ellendig voelen: scheut olie op het vuur.
Wat als het me lukt om het ellendige gevoel er simpelweg te laten zijn. In de wereld van de mindfulness heeft men het altijd over “bekijk het met milde aandacht”, kijk met een niet oordelende blik naar hetgeen wat op dat moment gebeurt. Wat als mij dit ook lukt? Dat ik op deze manier naar die ellendige gevoelens kan kijken. Laat het er zijn, laat het gaan, onderga het.
Ik heb al zo vaak moeten aanhoren, door zowel therapeuten als mensen uit mijn omgeving, dat ik het gevoel moet gaan accepteren. Dat het deels bij mij hoort en dat ik me er vooral niet tegen moet verzetten (olie op het vuur). Zouden ze dan toch gelijk hebben? Ben ik dan zelf op dit moment de laatste schakel in mijn zoektocht naar het leren leven met de angst, het leren leven met het ellendige gevoel? Ben ik in staat de spreekwoordelijke olie uit mijn eigen handen te grissen en het waakvlammetje van angst ook daadwerkelijk het waakvlammetje van angst te laten zijn?
Tijdens deze laatste openbaring kwam ik een woord tegen dat het bovenstaande heel krachtig samenvat. Een woord met een hele lange geschiedenis dat de grondslag is geweest voor woorden zoals; Passie, Patiënt en Patience (geduld). Ik heb het over het Latijnse woord Patior. Een woord dat zich laat vertalen in onderstaande drie betekenissen:
Ik lijd
Ik onderga
Ik verdraag
Ik zal moeten leren lijden, het ellendige gevoel leren te omarmen en niet meer bezig te zijn het weg te willen krijgen. Ik moet me neerleggen bij de ellendige gevoelens die in sommige situaties bij mij naar boven komen: ik moet het ondergaan. Ik moet leren niet de regie te willen pakken en altijd maar op zoek te zijn naar het ‘fijne gevoel’: ik moet leren verdragen.
Met het woord Patior onder de arm hoop ik mezelf een dienst te kunnen bewijzen, namelijk loslaten. De wereld die voor mij de laatste jaren alweer zoveel groter en mooier is geworden, hoop ik nog verder te kunnen uitbreiden. Dat ik in staat ben nog meer te genieten van alle mooie mensen en dingen om mij heen.
Door te durven lijden hoop ik uiteindelijk minder te lijden.